Armoede en luchtkwaliteit, dat worden twee van de speerpunten van Groen voor de nationale verkiezingen in mei volgend jaar. De partij huivert van de idee dat de campagne alléén over identiteit zou gaan. Voorzitter Meyrem Almaci is ook scherp voor N-VA dat volgens haar Vlaams Belang reanimeert.

Het migratiepact van de Verenigde Naties domineerde deze week de actualiteit. Meyrem Almaci vindt dat ons land dat pact moet ondertekenen. “Ten eerste omdat onze premier dat engagement uitsprak in september, nota bene op de tribune van de VN. Anders is hij zijn geloofwaardigheid kwijt. En ten tweede omdat dat pact een coherent migratiebeleid nastreeft over de grenzen heen. Dat is noodzakelijk op een grensoverschrijdend fenomeen zoals migratie. Helaas zien we een opstoot van populisme in ons land, en dat leidt tot verrotting van dit dossier en tot chaos.”

Staatssecretaris Theo Francken (N-VA) vreest een inperking van de nationale soevereiniteit inzake hechtenis van migranten en terugkeerbeleid. Heeft hij geen punt?

Dat zou een legitiem debat kunnen zijn, ja. Maar hij had dat moeten voeren toen de tekst geschreven werd. (feller) Francken was daarbij, hè. Helaas heeft hij een jaar lang gezwegen op al die internationale vergaderingen. Nu keert hij plots zijn kar. Is dat onder druk van Vlaams Belang? Ik laat die analyse aan anderen over. Ik weet alleen dat dit niet ernstig is. Dit is een debat vergiftigen, puur uit profileringsdrang. Francken gijzelt onze premier én helpt zijn reputatie aan diggelen. Ik vind dat beneden alle peil.

Tegenstanders zullen u opnieuw in de hoek van open grenzen duwen.

(blaast) Dat is telkens de dooddoener. In deze doet dat zelfs niet ter zake. Er zijn nu al afspraken binnen Europa die verder gaan dan dit pact. Dit zal dus niet tot een inperking van onze soevereiniteit leiden.

Wordt migratie hét thema tot aan de verkiezingen in mei?

Ik zie dat de N-VA al vier jaar alles doet om van identiteit hét thema te maken. Als het gat in de begroting weer eens stijgt, dan wordt één of ander identiteitsdebat naar voren geschoven. Ik maak me geen illusies: dat zal ook de volgende zes maanden zo zijn. Het gevolg daarvan is eerder de reanimatie van Vlaams Belang, en dat is een zware verantwoordelijkheid. N-VA heeft die ideeën mee legitiem gemaakt. Nu, wij zijn erin geslaagd voor de lokale verkiezingen andere thema’s bovenaan de agenda te zetten. Dat gaan wij nu opnieuw doen.

Wat worden uw speerpunten?

Alvast op twee domeinen heeft deze regering het compleet laten afweten: armoede en luchtkwaliteit. De kloof tussen het leefloon en de armoedegrens is gestegen. (grijpt in haar tas) Ik heb nieuwe cijfers mee. Wij hebben de rekensom gemaakt, en daaruit blijkt nogmaals dat deze regering haar beloftes niet nakomt. De verhoging van het leefloon is kleiner dan de stijging van de feitelijke armoedegrens. Dít wordt onze prioriteit: het leefloon optrekken tot aan de armoedegrens. Dat heeft trouwens niet alleen impact op kinderen, maar ook op vele senioren, een vergeten groep in dit debat.

“N-VA doet alles om van identiteit hét thema te maken. Het gevolg daarvan is eerder de reanimatie van Vlaams Belang.”

Voor de stijging van de armoede wijst N-VA net naar die migratiedruk.

(feller) Dat heeft daar niets mee te maken. Zij probeert haar falend beleid te maskeren. Ook de armoede bij de autochtone bevolking is gestegen.

En uw tweede speerpunt?

Als wij de kans krijgen mee te besturen, wordt onze eerste maatregel de vervanging van de bedrijfswagens door het mobiliteitsbudget. Zo kunnen mensen kiezen hoe ze zich verplaatsen. Ons land heeft zonet een vernietigende brief gekregen van de Europese Commissie over de aanpak van de luchtkwaliteit. Wat betreft CO2-uitstoot, heeft deze regering een verschrikkelijk zwak parcours afgelegd. Dat zal zware boetes opleveren. Dat moet eindelijk anders.

De groene beweging moet ook eens uit haar stulp komen, zei Jos Delbeke, ex-klimaattopman van Europa, onlangs in deze krant. U moet kiezen tussen gascentrales en kerncentrales om de overgang naar hernieuwbare energie te maken.

Wat die man zei, was héél interessant. Ik volg hem ook. Mijn partij heeft die keuze gemaakt. Wij kiezen tijdelijk voor gascentrales. Het langer openhouden van de kerncentrales is géén optie. Ik zeg dat uit veiligheidsoverwegingen, uit economische overwegingen én uit overwegingen van bevoorradingszekerheid.

Iets anders. Wat vond u van de commotie over Zelzate waar SP.A een coalitie met PVDA vormt?

N-VA greep dat handig aan om de deur open te zetten naar VB, wat mij bijzonder ongerust maakt. Ik vind een samenwerking met die partij totaal onaanvaardbaar.

Maar in samenwerking met PVDA ziet u geen graten?

Dat zeg ik niet. Ik stel me grote vragen bij PVDA. Ik twijfel sterk aan de haalbaarheid van haar economisch programma. Ik zet ook grote vraagtekens achter de sympathieën voor regimes in bijvoorbeeld Venezuela. Maar PVDA is geen racistische partij, en rond dat aspect van VB is het cordon opgebouwd.

Let op, of u krijgt opnieuw een klacht binnen voor laster en eerroof.

(lacht) Ik weet zelfs niet of VB die klacht effectief heeft ingediend. Ik heb alvast nog niets gehoord. Ik laat mij de mond niet snoeren: VB is een racistische partij. Haar discours laat daar geen twijfel over bestaan. Zie de ranzige campagne in Sint-Niklaas, zie de Borgerokko-affiches, zie de recente veroordeling van een partijlid, noem maar op.

Gaat u in Borgerhout verder besturen met PVDA? U bent daar aan zet met 9 van de 25 zetels.

Die onderhandelingen lopen. Ik heb alle vertrouwen in mijn mensen daar. Zij zullen de juiste keuze maken.

Wacht u de stedelijke coalitie in Antwerpen (zie onder) af vooraleer een akkoord te maken?

Neen. Wie dat denkt, kent onze afdeling in Borgerhout niet goed. We onderhandelen verder omdat we een goed inhoudelijk akkoord willen.

“De logische volgende stap is regeren op nationaal niveau. Dat is héél uitdrukkelijk mijn ambitie.”

U krijgt in Antwerpen de kritiek vooral met strategie bezig te zijn. Als u daar in een coalitie stapt met N-VA, wordt het moeilijk om de komende maanden oppositie te voeren tegen die partij. Is dat zo?

(lacht) Ik merk vooral grote zenuwachtigheid bij de meerderheidspartijen. Het is mijn opdracht die thema’s op tafel te leggen die de regering jarenlang stiefmoederlijk heeft behandeld.

U ontwijkt de vraag.

Voor ons primeert de inhoud. Maar wij zijn inderdaad een volwassen partij geworden. We laten ons niet meer aan de kant schuiven.

U bent nu vier jaar partijvoorzitter. Wat is de balans?

Ik kan niet anders dan tevreden zijn. Onze thema’s staan bovenaan de agenda én we tellen dankzij 14 oktober méér mandatarissen dan ooit. Wij bieden progressief Vlaanderen weer hoop en perspectief. De logische volgende stap is regeren op nationaal niveau. Dat is héél uitdrukkelijk mijn ambitie. Onze voorstellen moeten nu eindelijk praktijk worden. Wij willen samen met Ecolo de grootste fractie worden in het federaal parlement. Dan kunnen de anderen niet meer naast ons kijken.

Men fluistert dat u een blauwgroene as zou willen op federaal vlak.

Dat model werkt inderdaad goed in Mechelen. Maar ook het paarsgroene model van Gent werkt goed. En straks besturen we in Leuven met SP.A en CD&V. De vorm zal ondergeschikt zijn aan de inhoud. Wie bestuurt om te besturen, ziet dat vroeg of laat in zijn gezicht ontploffen. Laat dat de les zijn van de regeringsdeelname van de sociaaldemocraten overal in Europa. Ik heb dat goed onthouden.

Sluit u samenwerking met N-VA uit op nationaal niveau?

Neen. Ik zie wel dat Groen en N-VA op cruciale punten diametraal tegenover elkaar staan.

Theo Francken noemt het zelfvertrouwen van uw partij arrogantie.

(droog) Dat is toch de man die elke dag op Twitter wild tekeer gaat en daarbij niet zelden uit de bocht vliegt? Uit zijn mond beschouw ik dat als een compliment. (lacht)

Hoe verlopen de onderhandelingen in Antwerpen? Het is daar al weken verbazend stil.

Wij wachten op een nota van burgemeester De Wever. We hebben tot nu toe twee gesprekken gevoerd waarin we onze inhoudelijke eisen op tafel gelegd hebben. Maar het water is zéér diep. Vóór de verkiezingen zagen wij samenwerking met N-VA niet zitten, en tot op vandaag zie ik geen enkele reden om iets anders te zeggen.

Het afschaffen van het hoofddoekenverbod is een breekpunt voor uw partij. Waarom is dat zo belangrijk?

Dat verbod blijkt voor veel vrouwen een grote handicap op de arbeidsmarkt. Wij zijn voor de vrije keuze. Een vrouw moet zelf kunnen kiezen wat ze wil dragen. Dat is niet aan de imam of de burgemeester.

In Brussel was dat geen breekpunt. Wat is het verschil?

In Brussel is het discours over diversiteit open en positief. Inderdaad, over de afschaffing hebben wij geen meerderheid gevonden. Maar praktijktesten bijvoorbeeld zijn daar wél ingevoerd. In Antwerpen wordt het debat krampachtig gevoerd.

 

(foto’s belga)