Ze heeft een verkwikkende zomer achter de rug, zegt ze. Met dank aan twee weken Opaalkust met manlief en kinderen, én aan het zomerweekend van haar partij vorige week in Nieuwpoort. Het zelfvertrouwen van de groenen spatte ervan af. Waarom haar partij ontsnapt aan de crisis van links? “Wij vertellen heel zelfbewust ons verhaal. We nemen geen genoegen met kritiek, maar reiken ook oplossingen aan. En we geloven rotsvast in die oplossingen. Dat appel van hoop en perspectief slaat aan. Maar ik ga de rekening niet maken van andere partijen. Ik stel wel vast dat John Crombez (sp.a-voorzitter, red) onevenwichtig hard wordt aangepakt. Ik vind die kritiek niet altijd terecht.”

Wat bedoelt u?

Men kijkt niet eerlijk naar zijn ideeën. Iets wordt verketterd omdat het uit een bepaalde hoek komt. Ik heb daar een probleem mee. Ik hoop dat overal in Europa de progressieven weer vooruitgaan. Maar ik kijk in de eerste plaats naar mijn partij.

Is Groen voortaan de leidende partij op links?

Elke progressieve partij moet die ambitie hebben.

De voorbije week stond onderwijs bovenaan de agenda. Wat is uw grootste bekommernis?

De invoering van het M-decreet (inclusief onderwijs, red) stort veel kinderen, ouders en leerkrachten in onzekerheid. Dat is mijn grootste bekommernis, zonder afbreuk te willen doen aan andere problemen. Die onzekerheid is vreselijk, en vaak hartverscheurend. Ouders weten tot op de eerste schooldag niet of hun kind wel de zorg zal krijgen die het nodig heeft. De komende weken zullen er nog schrijnende verhalen naar buiten komen. Er zou nu op de valreep een oplossing voorzien worden. We blijven waakzaam.

Wijst u naar Onderwijsminister Hilde Crevits (CD&V) voor dat probleem?

Ik stel vast dat in dit dossier grote fouten gemaakt worden. Laat me duidelijk zijn: wij zijn grote voorstander van inclusief onderwijs. Maar je kunt dat alleen invoeren als je een duidelijk kader hebt, én voldoende middelen. Die twee ontbreken vandaag. Onzekerheid is troef: mensen weten niet waar ze aan toe zijn. En dat is het gevolg van politieke keuzes. Mijn oproep aan de minister is: aanhoor de noodkreten op het terrein, zorg minstens voor continuïteit van zorg en maak eindelijk voldoende middelen vrij. Anders dreigt dit mooie idee een mislukking te worden, en dat zou heel triest zijn.

Het politiek verlof werd ingezet met het zomerakkoord. “De burgers gaan de positieve effecten voelen”, zei premier Michel (MR). Gelooft u hem?

Voor kmo’s worden goede maatregelen genomen, dat zeg ik eerlijk. Maar het zomerakkoord is niet de grote operatie rechtvaardigheid geworden, integendeel. En twee: over klimaat lees ik geen letter. (feller) Hoe is dat mogelijk in tijden van bosbranden en overstromingen? Weet je, het zomerakkoord lijkt wel een fata morgana. Hoe dichter je komt, hoe meer het schijnbare paradijs verandert in een woestijn. Neem de pensioenmaatregelen. Opnieuw wordt er bespaard. Vijftigplussers die een jaar werkloos zijn, zien voortaan hun pensioen gebaseerd op hun laagste loon, en niet langer op hun laatste loon. Zo stort je mensen op hun oude dag in grote onzekerheid. Dat is een bewuste politieke keuze.

“Nazisme en jihadisme vergelijken dient een agenda die niet de mijne is, namelijk onnodig polariseren.”

U pleit voor aan basispensioen. Is dat realistisch?

Absoluut. De pensioencommissie heeft een gelijkaardig voorstel uitgewerkt dat budgetneutraal is. Je vindt dat op onze website. (fijntjes) Waar zijn trouwens de cijfers van het zomerakkoord?

Bent u niet blij met de invoering van mystery calls op de arbeidsmarkt om discriminatie aan te pakken?

Het principe is goed. Ik pleit er al vijftien jaar voor. Maar ik stel vast dat de voorwaarden zo strikt geformuleerd worden dat discriminatie haast bewezen moet zijn vooraleer de calls worden uitgevoerd. Dat toont aan dat men discriminatie weer niet volmondig durft aan te pakken. Ik noem dat een gemiste kans.

Wat hebt u geleerd uit de Fipronilcrisis?

Dat het Voedselagentschap terug moet naar Volksgezondheid. Wij, de groenen, hebben dat destijds opgericht in nasleep van de dioxinecrisis. Een latere regering heeft dat ondergebracht bij Landbouw. Je ziet nu duidelijk dat dat fout was. Een toezichthouder hoort niet thuis in het departement dat ze moet controleren. Is het niet bizar dat een renner in de Tour meer gecontroleerd wordt dan ons voedsel? Deze crisis is per toeval aan het licht gekomen. Dat klopt niet. En meer algemeen: je ziet opnieuw dat onze grootschalige voedingsindustrie kwetsbaar is voor fraude. Wij pleiten al langer voor een alternatief model, de korte keten. Dat leidt ook tot betere prijzen voor de boeren.

Zit onze voedingsindustrie vol charlatans?

Zo ver zou ik niet gaan. Maar door de aard van ons model heb je maar enkele charlatans nodig om grote schade aan te richten.

“Ik stel vast dat John Crombez onevenwichtig hard wordt aangepakt. Ik heb daar een probleem mee.”

Verschillende specialisten noemen die crisis een storm in een glas water. Hebben zij geen punt?

Neen. Mensen moeten weten wat er op hun bord ligt. Fipronil is een giftige stof. Ik doe niet alarmistisch, maar ik zou ook niet doen alsof die stof onschuldig is. Anders zou ze niet verboden zijn.

Op donderdag 17 augustus was er die aanslag in Barcelona. Schrikt u nog?

Absoluut. Ik begrijp die vraag. Maar neen, gruwel went nooit. Wat mij vooral trof, opnieuw, waren de oproepen van nabestaanden om haat niet te laten overwinnen. Die man die een imam zocht om te omhelzen, ik vond dat zo sterk. (op dreef) Als die mensen dat kunnen, dan moeten wij dat verdomme ook kunnen. Toch zie ik in ons land veel politici de polarisatie opzoeken. Op Twitter, bijvoorbeeld. Ik werd deze week aangevallen door de jongerenvoorzitter van N-VA. Ik reageer niet meer. Mensen tackelen op basis van afkomst getuigt van intellectuele armoede. Dat brengt een samenleving niet dichter bij elkaar.

Uw partij krijgt de kritiek dat ze naïef omgaat met het probleem van radicalisering.

(feller) Ik ontken dat met klem. Wij hebben na Charlie Hebdo een duidelijk plan opgemaakt. Hoe kan dit stoppen? Je moet potentiële daders zo vroeg mogelijk detecteren en je moet harder inzetten op preventie. Dat betekent meer slagkracht voor inlichtingendiensten en betere samenwerking met de gemeenschappen. Wie opgepikt wordt, moet een deradicaliseringstraject volgen. Dat kan: voorbeelden in Duitsland bewijzen dat. Maar wat wij niet doen, is veralgemenen. Je kan niet een volledige religie in de verdomhoek plaatsen omwille van een klein groepje radicaliserende jongeren. Ook moslims zijn slachtoffers van die aanslagen. Wij benoemen de problemen, zonder taboe, en we zoeken naar oplossingen, zonder te veralgemenen of mensen tegen elkaar op te zetten.

Toen Luckas Vander Taelen, intussen ex-Groen, kritiek uitte op de islam, viel dat niet goed in uw partij.

(kort) Dat klopt niet. Alle debatten worden gevoerd in mijn partij.

De islam staat in een slecht daglicht. Kan dat gekeerd worden?

Uiteraard. Als je dat niet gelooft, wat blijft dan over? Moedeloosheid. Het hoopvolle aan de toekomst, is dat ze gemaakt moet worden.

Filosoof Maarten Boudry opende een opvallend debat. Is het jihadisme gevaarlijker en gruwelijker dan het nazisme?

(blaast) Ik heb dat debat met verbazing gevolgd. Ik vond dat vooral verspilling van energie. Die vergelijking dient een agenda die niet de mijne is, namelijk onnodig polariseren. Ik zie niet in hoe gruwel vergelijken onze samenleving vooruit helpt. Ik wil verbinden zodat geen van de twee mogelijk is.

(foto belga)

Kartel met sp.a of niet?

In Sint-Niklaas wordt het kartel met sp.a opgeblazen. Is dat een voorbode voor wat komt in andere steden?

Dat is op geen enkele manier een onderdeel van een grotere strategie. In sommige gemeenten zal het kartel blijven, in andere niet. Typisch voor Groen is de lokale autonomie. Wat wel zo is, is dat we in meer gemeenten dan ooit zullen opkomen. Ik voel een enorme vibe van onderuit. Dat is fijn voor een voorzitter.

Is het net dan niet vreemd dat Groen in Antwerpen met een gekwelde sp.a naar de kiezer stapt?

In Antwerpen bekijken we alle opties. Wouter (Van Besien, de kopman, red.) maakt zijn huiswerk en de leden zullen beslissen. We hebben grote ambities. De polarisatie is onder Bart De Wever veel groter geworden. Ik vind dat spijtig. Veel zaken kunnen menselijker, eerlijker en gezonder. De armoede die stijgt, de mobiliteit, het gebrek aan groen en gezonde lucht, daar zetten wij hoog op in.