Dat Antwerpen een rijke culinaire geschiedenis heeft, is algemeen geweten. Dat een paar wereldbekende producten uit de Koekenstad afkomstig zijn, is een beetje in de vergetelheid geraakt. De expo Zout & Zoet vertelt het hele (culinaire) verhaal nog eens.

Zout & Zoet vertelt het hele culinaire verhaal nog eens, vanaf de veertiende eeuw toen de eerste schepen met suikerriet aanmeerden in de grootste haven van Europa. Zoet dus, want met dat suikerriet had Antwerpen een echte troef in handen. Probleem: de schepen waren destijds wekenlang onderweg, en dan was de suiker niet meer goed voor directe consumptie. Vrachtje voor niets? Welneen. Aan de Suikerrui  toen nog gewoon een laad- en loskade als een ander  stikte het van de suikerbakkerijen die de rietsuiker gingen bewerken, zo vertelt Bart Embrechts van Candico. “Daar kookten ze de suiker op heel hoge temperatuur in, om die langzaam te laten afkoelen. En met langzaam bedoel ik héél traag: dat proces kon gerust enkele weken duren.” Het resultaat was zuivere gekaramelliseerde suikerkristal. ‘Zwarte diamant’ werd het goedje genoemd, dat al snel overal afnemers vond. Eeuwen gingen voorbij, het proces werd verfijnd en de suikerrui verloor zijn suiker. Waren er begin 20ste eeuw nog 100 suikerbakkerijen, dan leidde een golf van fusies en overnames ertoe dat er halfweg de jaren 60 nog vier over waren. Tot ook die in 1969 de handen in elkaar sloegen en samen de Corporation du Candy vormden, ofwel Candico.

Belgian Rock Sugar
Vandaag zijn de zwarte suikerkristallen die nog altijd in Merksem aan het Albertkanaal worden gemaakt een van Antwerpens grootste exportproducten. “Ze worden tot in Amerika gebruikt om donkere bieren te maken, maar ook in vele koekjes”, vervolgt Embrechts. “Over heel de wereld houdt men van de kandijsuiker, wat de Amerikanen zo mooi ‘Belgian Rock Sugar’ noemen.”
Het zoute verhaal begint later, maar is even legendarisch. Hoe vader Parein van Biscuiterie Parein zoonlief Louis naar de VS uitstuurde om er samen met een technisch directeur het geheim van de cracker te ontsluieren. “Niemand wist waar België, waar die mannen vandaan beweerden te komen, lag”, zegt Piet De Lombaerde van Antwerpen Koekenstad. “Dus liet men hen alles zien. Ze kwamen terug met een dikke map aantekeningen en thuis gingen ze aan het experimenteren. Zo bedachten ze het zoute koekje  technisch gezien geen cracker omdat het te dik is  met de afgeronde hoeken.”

Cent Wafer
Vandaag leven Louis en zijn kompaan van destijds nog, dus het is het moment om hun verhaal op te tekenen. Dat gebeurt in de expo, vertelt De Lombaerde: “We tonen hoe het TUC-koekje de eerste werd die individuele verpakkingen ontwikkelden, hoe men tot in China, India en Brazilië zijn eigen varianten ontwikkelde, en hoe het bedrijf uitgroeide van een ambachtelijke bakkerij naar een bedrijf met industriële productielijnen.”

Een gelijkaardig, en toch anders verhaal is dat van de Cent Wafer, die wel degelijk meer dan een cent kostte. “Het idee voor die koekjes werd uit Engeland geïmporteerd, waarna elk bedrijf hier er zijn eigen draai aan gaf. Het was immers geen gedeponeerd merk. Toch was het ook hier Parein, dat later fuseerde met De Beuckelaer, dat de meest iconische versie op de markt bracht. Hoe het daar verder mee verliep, zie je ook op onze expo Zout & Zoet.”

De expo loopt nog tot zondag 11 maart in het ex-postgebouw, boven Mercado, Groenplaats, Antwerpen.  Info: www.antwerpenkoekenstad.be

WIN EEN DUOTICKET VOOR ZOUT EN ZOET!

Goed nieuws, wij mogen maar liefst 250 duotickets wegschenken voor de beurs Zout & Zoet. Vul onderstaand wedstrijdformulier in en geef het juiste antwoord op de wedstrijdvraag. Deelnemen kan tot en met zaterdag 3 maart.
WEDSTRIJDVRAAG: Welke naam geven Amerikanen aan kandijsuiker?