Als premier Charles Michel (MR) op dinsdag 11 oktober in zijn state of the union het regeringsbeleid verdedigt, mag hij in de eerste plaats weerwerk verwachten van de groene fractieleider Kristof Calvo. Deze 29-jarige Mechelse pitbull heeft zich opgewerkt tot gezicht van de oppositie. Voor onze krant maakt hij de balans op van twee jaar-Michel.

Laten we met een pluim beginnen: welke minister krijgt de meeste punten?
Ik zal er zelfs twee noemen. Justitieminister Koen Geens (CD&V) die in woelige tijden het hoofd koel houdt en net als mijn partij de grondwet niet ziet als een vodje papier. Hij praat niet alleen over waarden, maar handelt er ook naar. Ook de serene toon van de premier na de aanslagen heb ik erg gewaardeerd. Dat leiderschap moet hij meer tonen.

“De Wever lijkt op Trump: zij zeggen het op te nemen voor de gewone man, maar geven er geen moer om.”

Welke minister krijgt de grootste buis?
Vorig jaar zou ik Kris Peeters (CD&V) zeggen, maar de voorbije zomer heb ik de standvastige houding van zijn partij wel geapprecieerd. Vandaag kan je niet anders dan Johan Van Overtveldt (N-VA, Financiënminister, red) noemen. Was hij nog hoofdredacteur van Trends, hij liet een extra editie drukken over het begrotingsgeklungel. Weet u: wie mij de meeste zorgen baren, zijn de zakennationalisten die deze regering in hun greep hebben. Nationalisme is voor hen egoïsme: anderen iets niet gunnen, de ene keer de Walen, de andere keer de werkzoekenden of de moslims. Bart De Wever is de peetvader daarvan. In die zin lijkt hij op Donald Trump: zij zeggen het op te nemen voor de gewone man, maar geven er in de feiten geen moer om. Van Overtveldt is ook ambassadeur daarvan. De prijs die wij betalen voor deze regering, is meer ongelijkheid en meer onrechtvaardigheid, en dat is voor een groot deel ‘dankzij’ zijn fiscaal beleid. Multinationals, Electrabel, de diamantsector, de Panamatoeristen, zij krijgen fiscale cadeaus, de gewone mensen krijgen de factuur. Kijk naar Caterpillar.

Die sluiting kan u toch de regering niet verwijten?
Neen. Maar ik waarschuw wel. Haar sociaaleconomische keuzes versterken onzekerheid en cultureel onbehagen in de bevolking. Men zou trouwens meer kunnen doen. Waarom eisen we de staatssteun niet terug die multinationals krijgen als ze ondanks megawinsten toch de deuren sluiten?

Die zullen staan springen dat terug te betalen.
Je moet dat in een wettelijk kader gieten. Wij hebben een voorstel klaar. Dit wordt voor ons één van de grote inzetten van het nieuwe jaar. (feller) Je mag dit toch zomaar niet laten passeren? Op die momenten moet je als regering tonen dat je aan de kant van de werknemers staat.

U noemt niet Energieminister Marghem (MR). Die ligt nochtans ook zwaar onder vuur.
Eerlijk, ik ben die discussie over Marghem beu. Ik kan je verzekeren dat het ook voor een oppositiepartij niet plezant is zo iemand te zien op een belangrijk domein als Energie. Zij laat de ene na de andere steek vallen. Ik word daar niet vrolijk van, ik zou liever bezig zijn met energiebeleid op lange termijn.

Hoe belangrijk vindt u een begrotingsevenwicht tegen 2018?
Dat is heel belangrijk, maar een samenleving in evenwicht is nog belangrijker. Als Michel met een duurzaam investeringsverhaal komt dat de koopkracht van de mensen en de KMO’s ten goede komt, kan het evenwicht eventueel wat gelost worden. Maar je mag dat niet doen om het falen van Van Overtveldt toe te dekken. Dat zou onaanvaardbaar zijn. Had men trouwens de tax shift aangepakt zoals wij voorstelden, met gerichte lastenverlagingen voor lage en middeninkomens, dan stond men er vandaag veel beter voor.

De Vlaamse regering-Bourgeois haalt een evenwicht én investeert volgend jaar voor 600 miljoen. Dat moet op uw applaus kunnen rekenen?
O neen. Ik zie dat mijn collega’s in het Vlaams parlement geen inspiratie te kort komen om kritisch te zijn. En je zou eens moeten vragen wat ze in de lerarenkamers of de woonzorgcentra vinden van zijn begroting.

Was u premier, wat zou u benadrukken op de state of the union?
Zeker dit jaar, na de aanslagen, zou ik de veerkracht en de samenhorigheid in onze samenleving benadrukken. Ik zou alle mensen bedanken die elke dag opnieuw in hun straat, hun sportclub, op de werkvloer hun uiterste best doen om samen te leven. Op die manier steken zij een duidelijke middelvinger op naar de El Bakraoui’s van deze wereld. Merci, dankjewel, gracias, dat zou ik zeggen. Ik kan nu niet meteen op de Duitse vertaling komen. (lacht)

“Populisten zoals N-VA en Vlaams Belang willen verdeeldheid zaaien.”

Meer en meer mensen vrezen nochtans de integratie van de islam in onze samenleving.
Dat weet ik, en ik erken die angst ook. Wij mogen daar niet nonchalant mee omspringen. Ik pieker ook. Maar het is onze opdracht als politici om die angst te beantwoorden met een pleidooi voor verbondenheid. In Mechelen wordt de stedelijke begraafplaats aangepast zodat ook moslims er een plek vinden. Dat die vraag er is, is het mooiste bewijs dat ook zij gehecht zijn aan onze samenleving. Wat de politiek niet mag doen, is die angst opkloppen. Helaas is dat wel de electorale brandstof van populisten zoals N-VA en Vlaams Belang. Zij willen verdeeldheid zaaien. Allé, dat boerkinidebat. Aan onze kust loopt er niemand in boerkini. Dat toch aanhalen, is het samenleven bemoeilijken.

Volgens sp.a-voorzitter John Crombez heeft links de problemen met de islam te lang verbloemd. Ook Luckas Vander Taelen (ex-Groen) zegt dat. Hebben zij geen punt?
Dat vind ik niet. Wat ik Crombez verwijt, is dat hij ook het melodietje declameert dat de multiculturele samenleving failliet is. Ik zie dat de sociaaldemocratie heel verward is, nog niet weet aan welke kant van de geschiedenis ze wil staan. Wij wel: wij omarmen complexloos de diversiteit, ook al is dat soms moeilijk. Maar kijk naar onze culturele podia, onze sportprestaties: er zijn nog nooit zoveel succesverhalen geweest van de superdiversiteit. Dat betekent niet dat alles kan voor ons. Ik vind bijvoorbeeld aparte islamitische scholen geen goed idee. Kinderen moeten samen opgroeien.

Een kartel met sp.a is niet voor meteen, voel ik.
(zucht) Ik pas voor energieverspilling. En er is al genoeg energie verspild aan die karteldiscussie.

Vindt u het zorgwekkend dat belangrijke vertegenwoordigers van de islam en het jodendom in ‘De Afspraak’ de vraag niet kunnen beantwoorden of ze zouden aanvaarden dat hun zoon homo is?
Absoluut, daar kan geen twijfel over bestaan. (feller) Maar dat dan richting progressieven gekeken wordt alsof wij dat goedkeuren, dat kan ik niet aanvaarden. In dat waardendebat zit veel hypocrisie. Wie staat er altijd op de barricades voor de gelijkheid man-vrouw? Wie heeft het homohuwelijk goedgekeurd? De progressieve partijen. Als het om de verdediging van onze waarden gaat, hoeven wij geen lessen te krijgen van N-VA en andere conservatieven. Integendeel. Zij die de mond vol hebben van onze waarden, treden die vaak met de voeten. Wie wil de vrijheid van meningsuiting inperken? Wie keurt wapenexport naar Saoedi-Arabië goed? Wie twijfelt aan onze morele plicht om vluchtelingen op te vangen? Niet wij, maar de conservatieven.

In het debat over onverdoofd slachten van dieren krijgt uw partij de kritiek hypocriet te zijn. U zou de allochtone gemeenschap niet voor de borst willen stoten. Hermes Sanctorum is om die reden uit Groen gestapt.
Daar ben ik het fundamenteel mee oneens. Over ons standpunt kan geen twijfel bestaan: wij willen een verbod op onverdoofd slachten. Op dat punt is er geen inhoudelijk verschil tussen Hermes en Groen.

Op een ander punt wel?
Ik kan niet in zijn plaats spreken. En ik wil ook niet met stenen werpen. Ik vind het vooral heel jammer.

“Geen haar op mijn hoofd dat eraan denkt met Tobback een kartel te maken.”

Hoe kijkt u naar het Eandis-dossier?
Dat die deal er niet komt, is een overwinning op de achterkamertjespolitiek. Volgens mij luidt dat dossier het einde in van de oude politiek. Dat is het positieve eraan. Wij nemen ook hier een andere positie in dan de sociaaldemocratie. Louis Tobback die voluit die deal verdedigt omdat die onderhandeld is met vier partijen. Excuseer, denk ik dan. Geen haar op mijn hoofd dat eraan denkt met zo iemand een kartel te maken. Ik heb ook het management van Eandis gezien. Ik heb hen gezegd: wen er maar aan, het is gedaan met alles te bedisselen in achterkamertjes zoals vroeger. Wij als groenen pikken dat niet. Eandis is van de burgers en ook zij zullen zich steeds meer laten horen.