Er wordt meer fraude gepleegd tijdens de coronacrisis. Dat blijkt uit de meest recente cijfers van het Meldpunt van de FOD Economie. In april waren er 4.626 meldingen van fraude, dat zijn er 154 per dag én dubbel zo veel als in dezelfde periode vorig jaar. Opvallend hierbij is de forse toename van seksuele afpersing, waarbij gedreigd wordt naaktbeelden van het slachtoffer te verspreiden. In april werd dit 1.300 keer gemeld, of 43 keer per dag.

“Ik heb je besturingssysteem gehackt. Ik bekeek de websites en meer bepaald de pornosites die je vaak raadpleegt. Ik gebruikte ook de camera van je computer om je te filmen. Je bent een echte viezerik! Je zou toch niet willen dat je ouders, vrienden of collega’s deze beelden te zien krijgen?”

Dit is een voorbeeld van ‘sextortion scam’ ofwel seksuele afpersing. De criminelen sturen e-mails naar honderden adressen in de hoop dat er iemand op reageert. Ze eisen geld in ruil voor het niet-verspreiden van beelden. Tijdens de lockdown schiet het aantal meldingen bij de Economische Inspectie fors de hoogte in, tot 1.300 in de maand april, wat neerkomt op 43 meldingen per dag. “Dat is een verzevenvoudiging in vergelijking met de maand daarvoor”, zegt minister van Economie Nathalie Muylle (CD&V). “Hoewel de link met corona nergens expliciet gelegd is, lijkt het vanzelfsprekend dat dit soort fraude speculeert op een verhoogde consumptie van pornografische content tijdens de lockdown. ‘Sextortion’ is strafbaar. Het is een combinatie van twee ernstige misdrijven, met name afpersing en oplichting.”

Ook op sociale media

De criminelen beweren via e-mail dat ze naaktfoto’s en filmpjes hebben gemaakt terwijl je pornosites bezocht. In sommige gevallen beweren ze ook dat ze jouw pc kunnen blokkeren en dat het geen nut heeft om je wachtwoord te veranderen. “De oplichters zeggen dat ze je continue bespioneren, maar dat is bluf. Ze hebben ook geen beelden of foto’s”, zo luidt het.

Naast e-mail zijn oplichters ook actief op de sociale media. Ivo maakte het mee: “Ik werd gecontacteerd door een persoon op Instagram en die wilde ons gesprek voortzetten via WhatsApp. Daarna vroeg ze me om via video te praten. Ze maakte een korte video van mijn hoofd en dreigde daarna valse video’s van seksuele aard te verspreiden als ik haar geen 2.700 euro betaalde.”

Daders moeilijk te vatten

De daders zijn hackers die meestal individueel en vanuit het buitenland werken. “Ze sluiten zich via het darknet aan op virtuele machines, vandaag in Rusland en morgen in Afghanistan”, zegt Alain Luypaert, diensthoofd van de cybercrime unit van de federale politie. “Het is een pingpongspel. Bovendien duurt het onderzoek om hen te ontmaskeren weken en tegen dan zijn ze al lang weer van het net verdwenen.” Volgens de federale politie is er een groot dark number bij zulke feiten. Dat betekent dat het aantal meldingen lager is dan het aantal daadwerkelijke feiten. “Er zijn nu eenmaal mensen die een seksleven hebben op het internet”, zegt Luypaert. “Als zij zulke bericht ontvangen, kunnen ze denken dat de beelden daadwerkelijk zijn gemaakt. Er treedt een zekere schaamte op die hen over de streep trekt om toch te betalen.”

Klacht indienen

Minister Muylle adviseert om in geen geval toe te geven aan zulke praktijken. “Zwicht niet voor dit soort bedreigingen, klik niet op internetlinks en betaal zéker niet. Als je een keer toegeeft, dan maak je het de oplichters makkelijker om jou opnieuw af te persen. Het is ook aan te raden om je Skype-, email-, Facebook- en telefoongegevens te veranderen. Word je afgeperst of heb je daadwerkelijk geld verloren, dien dan altijd een klacht in bij de lokale politie. Zij kunnen een onderzoek naar de oplichters opstarten zodat die niet nog meer slachtoffers maken. Meld de afpersing ook bij het meldpunt van de FOD Economie. Dat kan via https://meldpunt.belgie.be/meldpunt.”

 

Nog meer coronafraude

Sextortion is niet de enige vorm van fraude in coronatijden. Ook dit is populair bij oplichters:

  • Sms’en en WhatsApp-berichten, zogezegd in naam van een bank, waarbij gesteld wordt dat u moet veranderen van kaartlezer om besmetting te voorkomen.
  • Het verzenden van sms’en, valselijk in naam van de overheid, met de vraag om het rekeningnummer door te geven om een premie te krijgen voor het betalen van nutsvoorzieningen.
  • Het opbellen van personen om te investeren in een Covid-19-vaccin.
  • Het te koop aanbieden van mondmaskers via het opzetten van valse websites in naam van al dan niet bestaande apotheken of organisaties zoals de FOD Volksgezondheid. Zodra u betaalt, stopt alle communicatie en wordt er niet geleverd.

(Nikita Vindevogel)