Een strak vormgegeven woning met warme, natuurlijke materialen: zo omschrijven zelfbouwers Els en Johan hun woning. Alle materialen zijn met zorg uitgekozen. Maar liefst 70 procent van de woning is opgebouwd uit hergebruikte materialen. En die kunnen er best zo goed als nieuw uitzien.

(Tekst: Kelly Cuypers / Foto’s: Rense Verweerden)

Het is helemaal niet nodig om nieuwe materialen te gebruiken, zo stelt het duurzaam ingestelde koppel. “Afval is vaak nog geen afval en dus ook nog voor een tweede keer te gebruiken.”

“Van de woning uit 1789 bleef niet veel meer over, hoewel van alle materialen werd gekeken of ze hergebruikt konden worden. Kon het niet van op onze eigen werf gered worden, dan haalden we het op een andere. De enige materialen die we kochten, waren die die onvindbaar waren als recuperatiemateriaal, of die een meerwaarde boden, zoals onze ramen”, vertelt het koppel.

Minieme milieu-impact

De focus van hun verhaal lag bij het bio-ecologisch bouwen. “We zochten een architect via VIBE en toen is er een wereld voor ons opengegaan. Onze architecte Liesbeth Liefsoons stond helemaal open voor onze ideeën en ons beperkte budget.”

“Ze gaf ons direct veel vertrouwen. Zo zijn de recupmaterialen er als extra element bijgekomen. We wilden zoveel mogelijk bio-ecologische en/of recupmaterialen gebruiken, met als doel een minieme milieu-impact.”

Unieke vondsten

Ze deden hun uiterste best om zoveel mogelijk te recupereren, van afwerking tot constructie. Aan vele recupmaterialen hangt als het ware een verhaal. “De houtskeletstructuur bestaat volledig uit gerecupereerd materiaal, namelijk SLS en multiplex. De panelen haalden we op bij een beurs waar auto’s als reuzencadeaus – verpakt in een grote, houten doos – gepresenteerd werden. Een campagnestunt die ons de hele houten structuur heeft opgeleverd”, blikt Els terug.

“De volhouten vloer is een gerecupereerde kasteelvloer en de lichtarmaturen zijn gerecupereerde theaterspots. Het binnenwerk van de keuken komt van een gratis afgebroken keuken. De kastfrontjes in de keuken en badkamer zijn recup van appelkistjes uit Limburg.”

“De houten gevelbekleding bestaat uit planken die al 10-20 jaar bij een ambachtelijke houtzagerij lagen te wachten op een koper. Het meest unieke element zijn de eiken balken en de bakstenen uit ons oude huis, net omdat we hier echt zelf elke steen hebben uitgehaald”, vervolgt Johan.

Duidelijke focus

Circulair bouwen is haalbaar voor iedereen, zo stelt het koppel. Wel is het belangrijk dat je doel van bij het begin duidelijk is. “Circulair bouwen vraagt een andere benadering, samen met een architect die hiervoor openstaat. Het vereist ook kennis van wat er aan recupmaterialen te vinden is en waar, met in het achterhoofd dat dit niet altijd in de gewenste hoeveelheden en/of formaten meteen beschikbaar is.”

“Wij verzamelden jarenlang, naargelang het op ons pad kwam. Besef zeker dat een strakke vormgeving met recupmaterialen absoluut mogelijk is. Vaak hebben tweedehandsmaterialen een stoffig imago, maar het hoeft helemaal geen geknutsel met kurk te zijn als je met recupmaterialen werkt.”

Intensief renoveren

Uiteindelijk ging het koppel zelf aan de slag. Als hoofdaannemer zijn ze heel intensief bezig geweest aan hun renovatietraject. “Toen we eenmaal aan het project begonnen, bespraken we de aanpak eerst altijd grondig met de architecte. We wilden geen stommiteiten begaan, en die zijn achteraf gezien gelukkig ook niet gebeurd.”

“Omdat we zelf aannemer waren, hebben we ook grondig de offertes en het aanbod kunnen vergelijken. Zo kozen we voor Eurabo en Hermelijn als leverancier van de meeste nieuwe materialen. Nog enkele handige tips zijn tweehandswebsites en onlineveilingen volgen. Daarnaast is ook een materialenbank een pure goudmijn.”