Van verdronken dorpen tot stille heide: 4 x wandelen waar grenzen vervagen

Grensoverschrijdende natuurgebieden zijn razend interessant. Ze vertellen het verhaal van eeuwen, over smokkelaars, over conflict en verzoening en over gewone mensen als speelbal van Europese grootmachten.

1. Grenspark Groot-Saeftinghe (Het Waasland)

Op 1 november 1570 vloeide de zee met ongekende kracht het binnenland in. Hele dorpen werden verzwolgen. Het landschap was voorgoed vertekend. Ook de dorpjes Saeftinghe en Casuwele langs de Westerschelde moesten eraan geloven. Dit ‘verdronken land’ is nu een gigantisch getijdengebied. Vanuit het Nederlandse Emmadorp, vlakbij café Het Verdronken Land, kan je een stuk door dit vlakke slikken- en schorrengebied stappen. Aan Vlaamse kant is een knooppuntenwandeling (12 km) vanuit het centrum van Prosperdorp een aanrader: 87 – 88 – 89 – 90 – 91 – 92 – 23 – 22 – 21 – 70 – 85 – 86 – 87. Het brengt je onder meer door het gehucht Ouden Doel waar op zondagnamiddag tussen 14 en 17 uur het PolderMAS elke bezoeker omarmt met koffie en bijzondere verhalen. Parkeer best in de Sint-Engelbertusstraat in Prosperdorp.

2. Grenspark De Zoom (De Antwerpse Kempen)

De Kalmthoutse Heide maakt deel uit van dit gevarieerde wandelgebied. De heide, vennen en plukjes bos zorgen voor steeds weer nieuwe indrukken. Het ziet er allemaal natuurlijk uit, toch is er best wat moeite in gekropen om het tot een aaneensluitend geheel te kneden. Bijvoorbeeld naast het Ganzenven in Kalmthout bevond zich decennialang de herberg ‘Oud Antwerpen’. Kunstenaars en onderzoekers vormden er het vaste cliënteel en eens de trein er vanaf 1897 stopte, stroomden ook de toeristen toe. Het café moest wijken nadat de Kalmthoutse Heide in 1941 als landschap werd beschermd en in 1968 als staatsreservaat. Aan het nieuwe bezoekerscentrum van Visit Kalmthout in de Putsesteenweg 182 is een ruime parking en kan je een waslijst aan bewegwijzerde wandelingen volgen. Wandelpad Libel (4,7 km) neemt je mee langs alle biotopen die het grenspark rijk is, onder andere ook langs het Ganzenven.

3. Natuurgrenspark De Groote Heide (De Limburgse Kempen)

Zowel vanuit Hamont-Achel als vanuit Pelt kan je dit immense natuurpark bezoeken. In Pelt bevindt zich het natuurgebied Hageven – De Plateaux dat deel uitmaakt van de Groote Heide. Hageven is het Belgische deel en De Plateaux het Nederlandse deel. Je stapt er door heide, vennen en bosjes. De meanderende Dommel geeft kleur aan het veelzijdige gebied. Beheerder Natuurpunt spreekt over “een mozaïek van verschillende soorten natuur”. In de vennen werd ooit vis gekweekt. Nu is het beheer er gericht op het herstel van het hoogveen. Dat is als het ware een dik tapijt dat op het wateroppervlak ligt. Vanuit het bezoekerscentrum in het Hageven (Tussenstraat 10, Pelt) starten verschillende wandelingen. Een mooie is het Hagevenpad (6,5 km) via knooppunten 50 – 48 – 47 – 51 – 52 – 94 – 95 – 53 – 50 langs een kijktoren en over een hangbrug.

4. Het hoogste punt (Provincie Namen)

Pas na een lange rit tussen de bomen bereik je Croix-Scaille, met zijn 505 meter boven de zeespiegel het hoogste punt van de provincie Namen. De uitkijktoren Tour du Millénaire brengt je nog zo’n 45 meter hoger. Rondom strekken de loof- en naaldbossen zich kilometers ver uit. Je bevindt je hier op de grens met Frankrijk. Aan Belgische zijde ligt het natuurreservaat Fange de l’Abîme, ideaal te ontdekken met de gele wandeling (7 km). Vlonderpaden brengen je over het zwarte veen. In 2011 werd in deze omgeving de eerste wolf in België gezien. De bevers leven zich uit in de beken die hier op het plateau ontspringen. Wie stil is, krijgt zeker reeën te zien. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zat het verzet verscholen in deze bossen. Het adres van Croix-Scaille is La Malcampée 9 in Gedinne.