De kracht van rituelen: vijf musea rond immaterieel erfgoed

146
In ’t Gasthuys in Aalst duik je in de rijke geschiedenis van het Ojlsters carnaval. (foto TOV)©GERT SWILLENS
In ’t Gasthuys in Aalst duik je in de rijke geschiedenis van het Ojlsters carnaval. (foto TOV)

De lijst met immaterieel erfgoed in Vlaanderen is lang. Processies, de frietkotcultuur tot zelfs het hanenzetten is beschermd. Veel ingeburgerde gebruiken laten zich perfect inlijsten in een museum. Wij zoeken er vijf op. Reserveer op voorhand je tijdslot.

1. Het carnaval van Aalst

Geen stoet van de Voil Jeannetten dit jaar. Het carnavalsfeest zal in veel steden en gemeenten in mineur gebeuren. De Ajuinenstad is ongetwijfeld de bekendste carnavalsstad. In het gratis toegankelijke ’t Gasthuys wordt de rijke geschiedenis van het feest uit de doeken gedaan, in beeld en geluid.

Oude Vismarkt 13, Aalst, www.aalstcarnaval.be

2. Het sierlijk Brabants trekpaard

Op de flank van de Congoberg grazen zes Brabantse trekpaarden rustig in een reusachtige weide. Tijdens een knooppuntwandeling rond Vollezele passeer je wel vaker de trotse dieren die sinds 2018 erkend zijn als immaterieel erfgoed. Vanuit deze piepkleine deelgemeente van Galmaarden in het Pajottenland werden de dieren ooit over de hele wereld verscheept. Het Museum van het Belgisch Trekpaard herinnert aan deze bloeiperiode.

Oudstrijdersplein 4, Vollezele, www.museumvanhetbelgischtrekpaard.be

3. Processie voor Maria

Je kan in Vlaanderen geen wandeling maken zonder een kapel te passeren. De vele uitingen van het geloof vormen dan ook een belangrijk luik binnen het immaterieel erfgoed. Zo heb je de zevenjaarlijkse Virga Jessefeesten in Hasselt. De volgende editie is voor augustus 2024. Er staan dan processies op stapel, maar ook voorstellingen en een erwtensoepbedeling. In Het Stadsmus, het gratis toegankelijk stadsmuseum van Hasselt, ontdek je er alles over.

Guido Gezellestraat 2, Hasselt, www.visithasselt.be

4. De rijke taal van de Rederijkers

Rijke mannen verenigden zich in de late middeleeuwen tot rederijkerskamers. Ze luisterden er naar voordrachten, schreven en produceerden toneelvoorstellingen en gedichten.In Mechelen waren er vijf kamers actief, zoals De Geraapte loeten. Hun nalatenschap vind je terug in het Hof van Busleyden, het onvolprezen interactieve museum in een stadspaleis uit de 16e eeuw.

Frederik de Merodestraat 65, Mechelen, www.hofvanbusleyden.be

5. Vissen met het paard

In de zomermaanden geven de garnaalvissers van Oostduinkerke demonstraties. De garnaalvissers te paard zijn al sinds eind 2013 erkend door UNESCO als werelderfgoed. In het NAVIGO-Nationaal Visserijmuseum in Oostduinkerke kan je de gebruiken en geschiedenis van deze unieke vissersvorm ontdekken.

Pastoor Schmitzstraat 5, Oostduinkerke, www.navigomuseum.be